Na današnji dan Sarajlija Vladimir Prelog dobio Nobelovu nagradu

Na današnji dan prije 46 godina Sarajliji Vladimiru Prelogu uručena je Nobelova nagrada za hemiju.

U znak sjećanja na dan kada je 1975. godine Prelog dobio počasno priznanje 12. decembar proglašen je Danom nauke u FBiH.

Nagradu je dobio za svoje radove iz oblasti stereoizomerije organskih molekula.

Nobelovac je rođen u Sarajevu, gdje je pohađao osnovnu školu, a nakon razvoda roditelja 1915. s ocem dolazi u Hrvatsku. Osnovnu školu je završio u Zagrebu, gdje je i krenuo u gimnaziju, da bi se u trećem razredu sa ocem preselio u Osijek. Tamo nastavlja svoje srednjoškolsko obrazovanje i zahvaljujući profesoru Ivanu Kuriji, počinje se zanimati za hemiju.

Već u 15. godini je objavio svoj prvi naučni rad iz hemije, koji je objavljen u Chemicer Zeitungu. Nakon što je 1924. maturirao u Zagrebu, odlazi na studij hemije u Prag. Tamo diplomira 1928., a doktorira 1929. pod vodstvom Emila Votočeka. Istovremeno surađuje sa hemičarem Rudolfom Lukešom.

Nakon doktorata je neko vrijeme radio u laboratoriju hemijske veletrgovine G. J. Dřize, da bi se 1934. vratio u Zagreb, gdje je bio direktor Zavoda za organsku hemiju Tehničkog fakulteta. 1941. odlazi u Švicarsku zbog tadašnje političke situacije, gdje predaje na saveznoj Tehničkoj visokoj školi u Cirihu.

Područje njegovih istraživanja bili su uglavnom heterociklički spojevi, alkaloidi, antibiotici. Središno zanimanje bila mu je stereohemija molekula, a zaokupljao ga je problem prostorne građe molekula.

Pridonio je objašnjenju strukture stereoida, kinina, strihnina i drugih alkaloida, a sintetizirao je mnoge organske spojeve. Njegovi radovi su pridonijeli razumijevanju naravi enzimatskih reakcija.Prelog bio je i počasni član Hrvatske akademije znanosti i umjetnosti.

Izvor: Oslobođenje

Prethodni članak“Quo vadis Aida?” najbolji evropski film 2021. godine
Naredni članakJasmila nagrade za Kuda ideš, Aida posvetila majkama Srebrenice